Nachtelijk vertrek uit Plzeň (Real Player nodig, gratis te downloaden).

Monument

Hij hoog op zijn paard ver boven het plein met zijn naam. Zijn omgekeerde ruiterstandbeeld ergens onvindbaar of zelfs weg.

Diep onder zijn paardenbenen het monument voor de slachtoffers van het communisme, even verderop een bankje met twee slachtoffers van het huidige systeem. Ontheemden die niet vluchten kunnen en die wel nergens ooit ter wereld een gedenksteen zullen krijgen.

Geen monumenten voor de slachtoffers van het kapitalisme.

Verduisterd

Het miezert in het plaatsje Zomer. In café Kafka is het licht niet meer aan. Niet dat het dicht is, de norse waard spaart elektra. Zijn vaste puzzelblad ligt dus op de tafel aan het raam, daar waar ik altijd zit, maar hij haalt het snel weg en brengt het naar zijn vaste plek achter de uitschenk. Daar is ook een raam.

Op het toilet ruikt het alsof hij er de laatste tijd koeien heeft gehouden. Maar, het moet niet te fris ruiken op het abort van een bierschenk: hoe frisser hoe meer het bier vervalst wordt met water. Als je een toilet in een schenklokaal schoon wil houden moet je je gasten wc-reiniger schenken.

Dan pookt hij de kachel op, schept er kolen op en leegt de inhoud van de asbakken erop. Een wedstrijd van Sparta houdt hem

vandaag bij zijn puzzelwerk weg en hij begeeft zich meer dan eens in de zaak en wisselt iets meer dan de nodige woorden met de klanten die hier schaars zijn. Zijn voetbaltechnisch commentaar beperkt zich tot Jesismaria, sakra en meer dat niet goed is voor kleine kinderoortjes.

De zaak is leeggelopen, alleen ik zit nog aan mijn tafel aan het raam. Zoals zo vaak. Hij zit naast de haard en denkt aan de tijden dat de mensen nog voor een voetbalwedstrijd naar hem kwamen, hij heeft er zelfs een groot scherm voor aangeschaft voor in de aangrenzende gemeentezaal. Nu kijken ze thuis. Sparta bakt er weinig van en daarom slurpt hij zijn koffie in de binnenschemer van café Kafka in het plaatsje dat een naam draagt alsof het geen winter kent.

Altijd beren op de weg

Het Huis met de Twee Beren ligt in het centrum van Praag en is daarom moeilijk bereikbaar: de straten zijn vol van langzaam slenterende toeristen die hun vermaak in pizza en andere Disneyland geneugtes zoeken. Ondanks dat er een gedenksteen op het huis hangt gaan ze eraan voorbij, het Huis met de Twee Beren staat niet op hun lijst van verplichte nummers. Het schild aan de gevel vermeldt dat hier Egon Erwin Kisch geboren is, maar dat zegt de meute niets.

Kisch (1885-1948) werd hier geboren als een zoon van de Joodse Duitssprekende Praagse middenstand, als Erwin Kisch. Egon Kisch werd hij pas toen hij zijn eerste artikel publiceerde, hij wilde de zaak van zijn vader geen schade doen. Later toen hij bekender dan de winkel was werd het weer Egon Erwin. Kisch stond aan de wieg van de reportage en voegde hier meteen het middel van de undercoverjournalistiek aan toe. Wekelijks verschenen zijn reportages in de Prager kranten, voor die tijd adembenemende onderwerpen maar op zijn best als hij uit helemaal niets een fantastisch stuk maakt.

Kisch lag vaak overhoop met het gezag dus vluchtte hij van Praag naar Wenen en van daar weer naar Berlijn. Zijn ontsnapping daar aan de nazi's dreef hem de hele wereld over. Na de oorlog pas keerde hij terug in het Praag waar weinig meer over was van het Joodse leven. De communisten droegen hem op handen en brachten hem onder in een villa in U Labratoře (kadastraal nummer 1338) in de wijk Ořechovka tegenover de kazerne. Die luxe kon hij wel gebruiken, Kisch, de razende reporter, was toen al door zijn gezondheid heen. Hij stierf voor hij het aan de stok kon krijgen met de nieuwe machthebbers.

Huis met de Twee Beren: Kožna hoek Melantrichova. Kisch kreeg een nietszeggende achterafstraat naar zich genoemd bij de Námešti Hrdinů. Biografie en bibliografie.

Žamberk, pivnice U Vavřičků

Kunvald versus Rome

In Kunvald staat het eerste kerkje van de Moravische Broederschap, een godsdienstopvatting - in Nederland bekend als de Hernhutters - die door Rome als een ketterij werd gezien.

Kunvald - Boheems overigens - is een dorp afgesloten van de wereld, langgerekt en omsloten door struise hellingen. Twee boerenvrouwen lopen er gearmd door die ene hoofdstraat op zoek naar nieuws en zien deze dag meer dan menig andere: een vreemdeling, en dit doet hen de weg nogmaals lopen. Zo afgesloten van de wereld dat ze nog steeds dagelijks een nieuwe godsdienst zouden kunnen bedenken. Alle wegen leiden naar Rome, maar ze gaan niet door Kunvald.

Ooit bezocht ik het kerkje - niet meer dan een boerenwoning zoals ze hier in de streek gebouwd werden - en terwijl er binnen een dienst was bemerkte ik een van de werkneemsters van het kerkje die tijdens de dienst enige noodzakelijke werkjes opknapte. Ze was katholiek vertelde ze me en ze voelde zich hier als een soort Assepoester. De vraag was waarom ze hier allereerst aangenomen was, misschien juist voor die vuile werkjes: gelovigen bevlekken de pot ook. Broederschap ten voeten uit.

Net voor het boerendameskoppel een derde keer hun blikken op mij kan werpen en weer verder kunnen gaan in gemonkel komt de bus, die hier een paar keer per dag Rome bereikbaar maakt.

PERMALINKS

Forums: Tsjechië - Fotografie: Thomas Schlijper - Katrien Mulder - Kunst: Roel en Jos -Tekst: Simon Vinkenoog - Opschrijver -  Webcams: Praha Vrsovice - Rokytnice - Weblogs: hansb - stroomopwaarts -Tsjechië