Knakworst van vroeger

De Týn-kerk op de Staroměstké Náměstí (Oude-Stadsplein) op zondag, tegenwoordig een plein vol toeristen en terrassen. Vroeger onder het communisme vierde de arbeider de zondag en vond de dag gesloten. Slechts een loketje tegenover het Orloj (het astronomische uurwerk van het Oude-Stadsraadhuis) verkocht hotdogs en daarvoor stond dan een rij van een dik kwartier. Voor het loket zamelde een mevrouw met een sik de resten in: kleine stukjes papier, brood en worst. Voor het begeerde loketje moest je diep buigen,  

erachter zag je alleen handen die geld voor worst wisselden. En zonder vooraankondiging kon die handeling plots ophouden: met een harde knal viel het loket dan dicht, zonder morren loste de rij zich dan als vanzelf op.

Ik kijk naar al die toeristen en denk een beetje weemoedig aan dat loket.

'Egon Bondy's Happy Hearts Club Banned' van The Plastic People of the Universe. Absoluut niet mijn soort muziek, maar het is een mijlpaal in de strijd tegen het communisme. Het werk stamt uit 1974 en de teksten zijn grotendeels door de filosoof Egon Bondy geschreven. Hoe het oorspronkelijk werd uitgegeven weet ik niet, maar ik denk dat het rond ging op steeds weer gekopieerde cassettebandjes, want de band had geen overheidsgoedkeuring. Concerten werden dan ook alleen op afgelegen plekken gegeven en de reclame ervoor ging van mond tot mond.

De band wordt wel vergeleken met The Velvet Underground, ik hoor echter meer Frank Zappa-achtig gefreak. Maar als ik echt een vergelijking moet trekken denk ik allereerst aan het orgelwerk Nedělní Hudba ('Zondagsmuziek') uit 1958 van de Tsjechische componist Petr Eben: een verzet door vervreemding. En voor de prijs van niet eens een euro laat ik deze uitgave van 'De Wakende Kip' dus niet liggen.

Enkele andere kranten: Hospodářské Noviny ('Handels Krant') en Dnes ('Heden'). Praag kent verder een Engels- en een Duitstalige krant.

De leermeester van Napoleon

In een druk café ging een meneer noodgedwongen tegenover me zitten: ondanks dat een Tsjech graag praat zal hij altijd een tafeltje voor zich alleen zoeken. Hij wachtte omdat ik at met het roken van een sigaret en het beginnen van een gesprek. En dan niet een gesprek over het weer of over voetbal, maar over de historische held Jan Žizka.

Nu was ik die dag net naar Tábor geweest, zoals u misschien wel weet de burcht van Žizka, de leider van de radicale Hussitische

Taborieten-factie, dus ik was wel in voor het thema. Mijn gesprekspartner bleek een totale Žizka-adept: Žizka was de grootste Tsjech ooit en ook groter dan Napoleon, want hij was zijn leermeester. Niet dat ik dat ooit in één biografie van Napoleon gelezen heb, maar goed, dat is een argument dat in een fatsoenlijk cafégesprek geen geldigheid heeft. 'Jan Žizka was groter dan Napoleon, want hij heeft geen Waterloo gekend', was wel een argument. Nu heb ik dat persoonlijk ook nog niet gekend, maar dat zegt helaas weinig over mijn grootsheid.

We namen er nog een en uitgepraat over Žizka zwegen we even. En ik bedacht me wat hij zeggen wilde: Jiří z Poděbrad. De stamvader van het weer eens zo verdeelde Europa.

Afbeeldingen: Tábor in oude ansichten.

PERMALINKS

Fotografie: Thomas Schlijper - Katrien Mulder - Kunst: Roel en Jos -Tekst: Simon Vinkenoog - Opschrijver -  Webcams: Praha Vrsovice - Rokytnice - Weblogs: hansb - godsblog